Johan van Oldenbarnevelt. Man, macht en moord.

Tentoonstelling over de belangrijkste staatsman van de nieuwe Republiek en het politieke proces dat leidde tot zijn voortijdig einde.
Johan van Oldenbarnevelt. Man, macht en moord.

Vierhonderd jaar geleden, op 29 augustus 1618, werd Johan van Oldenbarnevelt op het Binnenhof gearresteerd op verdenking van hoogverraad. De oude staatsman werd opgesloten, veroordeeld en uiteindelijk na bijna negen maanden gevangenschap op 13 mei 1619 op het Binnenhof onthoofd. Nog steeds geldt Oldenbarnevelt (1547-1619) als een van de grootste staatsmannen uit de Nederlandse geschiedenis, dé bouwer en stichter van de Nederlandse staat. Ondanks die reputatie werd nooit eerder in Den Haag een tentoonstelling aan hem gewijd.
 
Het Haags Historisch Museum laat in de tentoonstelling Johan van Oldenbarnevelt. Man, macht en moord zien met welke uitdagingen en dilemma’s de landsadvocaat te maken had. Historische documenten, schilderijen, spotprenten, politieke en religieuze propaganda, maar ook persoonlijke bezittingen zoals het beroemde ‘stokje van Oldenbarnevelt’, brengen de man en zijn tijd tot leven. In een speciale presentatie over het proces en zijn terechtstelling zal vanaf 16 februari 2019 in Museum de Gevangenpoort o.a. het beruchte beulszwaard te zien zijn.
 
Man
In een tijd waarin afkomst en status zwaar telden, was Johan van Oldenbarnevelt als zoon van niet-adellijke komaf zich pijnlijk bewust van zijn ‘problemen’ om hogerop te komen. Gedurende zijn gehele leven is Oldenbarnevelt bezig geweest om zijn afkomst te retoucheren, zijn status te verhogen en zijn rijkdom te vergroten. Hij sloot een voordelig huwelijk en wist zijn kinderen in de hogere standen uit te huwelijken. Uiteindelijk stierf hij als schatrijk ‘ridder’ met vele bezittingen.
 
Macht
Johan van Oldenbarnevelt slaagde erin zijn ambt als landsadvocaat uit te bouwen van juridisch adviseur tot de belangrijkste vertegenwoordiger van de Hollandse afgevaardigden. De unie van zeven onafhankelijke gewesten was niet zijn politieke ideaal, maar in deze vorm heeft de staat wel anderhalve eeuw goed gefunctioneerd. Van Oldenbarnevelt speelde in de vorming van de Republiek dé allesbeslissende rol, hij wordt beschouwd als bouwer en stichter van de Nederlandse staat en vormde een wonderteam met prins Maurits. Overspeelde hij in zijn lange carrière niet zijn hand en maakte hij te veel vijanden?
 
Moord
Politiek is de kunst van coalities sluiten. Maar elke coalitie is onderhevig aan corrosie. Politieke vrienden worden elkaars tegenstander. En in de strijd die dan ontstaat, is alles geoorloofd: je maakt de ander zwart, verspreidt nepnieuws om iemands reputatie te schaden, beschuldigt hem van onbetrouwbaarheid, demagogie, corruptie of –als je hem echt kapot wil maken- van landverraad. Nadat hij aanvankelijk goed overweg kan met de stadhouder, komt het in de periode 1617-1618 tot een clash, waarbij Oldenbarnevelt uiteindelijk het onderspit delft. Zijn terechtstelling op het Binnenhof is een zwarte bladzijde in de Nederlandse geschiedenis.
 
Presentatie in Museum de Gevangenpoort
Het proces en de executie van Johan van Oldenbarnevelt spreken nog altijd tot de verbeelding. Van 16 februari t/m 26 mei 2019 wordt in Museum de Gevangenpoort hierover een presentatie ingericht. Het originele beulszwaard zal hier te zien zijn, maar ook het verhaal van zijn zoon Reinier die zijn wraakplan tegen prins Maurits ook met de dood moest bekopen.
 
Gildewandeling
Gedurende de tentoonstelling start iedere zondag om 15.30 uur een één uur durende stadswandeling met een gids van Gilde Den Haag. Deze voert langs de plekken die een rol speelden in het leven van Johan van Oldenbarnevelt. Aanmelden kan via de website van het museum.
 


2018-11-15 13:17
Laatste nieuws uit Nederland
vandaag 14:54 Zwitsers lijken te kiezen voor strengere wapenwetgeving
vandaag 14:42 Kompany verlaat City na elf jaar voor rol als speler-trainer bij Anderlecht
vandaag 14:42 Campenaerts zet in de regen snelste tijd neer in Giro-tijdrit
vandaag 14:42 Play-offduel tussen RKC en Excelsior tot dusver doelpuntloos
vandaag 14:42 Emma Wortelboer onderwerp van gesprek na puntentelling Songfestival
vandaag 14:42 Premier gaat vooralsnog NPO niet financieel steunen
vandaag 14:42 Nieuwe Oostenrijkse verkiezingen in september na 'omkopingsvideo'
vandaag 14:42 Tafeltennissers naar EK voor teams
vandaag 14:42 'Huawei kan niet zonder Amerikaanse leveranciers'
vandaag 14:42 Real Madrid sluit slecht jaar af met verlies
vandaag 14:42 Belgisch international Boyata naar Hertha
vandaag 14:42 Go Ahead verzuimt te winnen van Den Bosch
vandaag 14:42 Weer hockeyfinale Den Bosch - Amsterdam
vandaag 14:39 Jonge bomen sterven door droogte
vandaag 14:33 Buma (CDA) hakte knoop om weg te gaan al eerder door
vandaag 14:33 Nederlandse zomer: 'droger, zonniger en warmer'
vandaag 14:03 Israëlische premier feliciteert Nederland met overwinning Songfestival
vandaag 14:03 Slingers vast in hoogspanningskabel bij huldiging België, 20 gewonden
vandaag 14:03 Confetti en olifantenmaskers: klimaatactivisten verstoren Belgisch tv-debat
vandaag 14:03 Songfestival komt naar Nederland: een peperdure megaklus
vandaag 14:00 Rutte wringt zich er wel door in de Eerste Kamer
vandaag 13:51 ‘Stille Australiërs’ houden rechts verrassend aan de macht
vandaag 13:51 737-simulator bootste crash-omstandigheden niet goed na
vandaag 13:51 Wie gaat het miljoenen slurpende Songfestival van 2020 betalen?
vandaag 13:39 Apps van de week: Steam Link en Tropico
vandaag 13:39 UEFA stelt 2,5 miljoen kaarten voor EK 2020 beschikbaar voor fans
vandaag 13:39 Go Ahead en Den Bosch strijden om zege in vermakelijk duel
vandaag 13:39 Nederland wint Songfestival: Dit levert het ons in 2020 op
vandaag 13:39 Activisten verstoren live-debat op Belgische televisie
vandaag 13:39 UEFA: 2,5 miljoen kaarten voor EK naar fans
vandaag 13:39 Songfestivalwinnaar Duncan: 'Kan nog steeds niet geloven wat er is gebeurd'
vandaag 13:39 Van Rouwendaal heeft weer schouderklachten
vandaag 13:00 Kompany verlaat Manchester City en wordt speler-trainer bij Anderlecht
vandaag 13:00 Komende week kun jij je stem nog bepalen met deze verkiezingsdebatten
vandaag 13:00 De vorige winnaars op campagne: bezorgdheid bij FvD, klimaat bij GroenLinks
vandaag 12:57 De Formule 1: een risico voor de monarchie?
vandaag 12:48 Hoge hakken zijn schoenen uit de hel, waarom zou je ze dragen?
vandaag 12:36 Renners maken zich klaar voor tweede tijdrit in Giro
vandaag 12:36 Völler: 'Aanstelling Bosz bij Leverkusen beslissend in strijd om CL-ticket'
vandaag 12:36 Go Ahead komt voor rust op 1-1 tegen Den Bosch in play-offs
vandaag 12:36 Compilatie: Dit waren de finaleacts van het Eurovisie Songfestival
vandaag 12:36 Vier toeristen en piloot omgekomen bij vliegtuigongeluk in Honduras
vandaag 12:36 Twee panden volledig verwoest bij grote brand in Gelders dorp Herveld
vandaag 12:36 Slimme speakers in 500.000 huishoudens
vandaag 12:36 Mark Rutte wil geen belastinggeld naar songfestival
vandaag 12:36 Nederland al in finale Eurovisiesongfestival 2020
vandaag 12:36 Willems en Scherpen vanavond te gast bij VTBL
vandaag 12:36 Trump komt misschien naar Nederland, Rutte hoopt op augustus
vandaag 12:36 Alonso dreigt Indy 500 te moeten missen
vandaag 12:36 Hellevoetsluis wil Duncan huldigen
Bekijk het nieuws van bekende Nederlanders op Facebook